Tekenen voor beginners

Tekenen voor beginners: Waar begin je als je écht resultaat wilt?

Je wilt leren tekenen. Je hebt een potlood, een blanco vel papier en een flinke dosis motivatie. Maar dan? Ga je een stilleven van een appel tekenen? Of een landschap? Of..zet je de boel op scherp en begin je gelijk met het allermoeilijkste én het allermooiste: het menselijk gezicht.

Veel beginners maken de fout om te denken dat ze eerst jarenlang ‘simpele’ dingen moeten tekenen voordat ze aan een portret mogen beginnen. In het PortretPassie atelier draaien we dat om. Tekenen leer je niet door objecten te kopiëren, tekenen leer je door te leren zien. En niets dwingt je zo scherp te kijken als een portret.

---

Waarom portrettekenen de beste start is

Als een appel niet helemaal rond is, ziet niemand het. Maar als een oog een millimeter verkeerd staat, zie je het direct. Dat klinkt ontmoedigend, maar het is juist je grootste voordeel als beginner: je krijgt directe feedback van je eigen sociale radar.

Door te beginnen met portretten train je je waarneming vele malen sneller dan met welk ander onderwerp dan ook. Je leert verhoudingen, lichtval en textuur op de meest uitdagende manier. Als je een portret kunt tekenen, kun je alles tekenen.

---

Jouw eerste stappen (De routekaart)

Ben je een beginner en wil je niet langer aanmodderen? Stop dan met het tekenen van willekeurige plaatjes en kies voor een systeem.

• Stap 1: Vergeet je talent. Tekenen is een vaardigheid, net als autorijden of koken.
• Stap 2: Beperk je materiaal. Je hebt geen koffer met 100 potloden nodig. Een HB, een 4B en een goede gum zijn genoeg.
• Stap 3: Zoek een gids. De 10 kilometer loop van het portrettekenen doe je niet alleen.

---

De 3 fundamenten voor elke beginnende tekenaar en tekenares

Of je nu uiteindelijk een kat of een karakterkop wilt tekenen, elke beginner moet deze drie barrières over:

1. De ‘Lijn’-angst: Beginners tekenen vaak voorzichtige, harige lijntjes. Ik leer je om met zelfvertrouwen grote, rechte lijnen neer te zetten.
2. De Grijze Mist: Het durven gebruiken van contrast (wit is wit, zwart is zwart).
3. Kijken vs. Weten: Stoppen met tekenen wat je denkt te zien, en beginnen met tekenen wat er daadwerkelijk staat.

Over de ‘lijn-angst’ – tekenen met hulplijnen

Alles begint met een lijn. recht gaat nog prima. Maar kromme lijnen? Zo uit de losse pols? En dat si wat een gezicht zo lastig maakt. Eerst een experiment, kun jij een perfecte cirkel tekenen? Uit de losse pols natuurlijk. Voor je triomfantelijk met een passer aankomt … Ja? Een perfecte cirkel? Dan ben je één van de echt weinigen. De oplossing om dat makkelijker te doen gebruik je ook bij portrettekenen:

• Teken een vierkant, precies een vierkant
• Teken een cirkel in het vierkant

Ofwel je hebt de eerste demonstratie van hulplijnen aan jezelf gegeven

We kunnen makkelijker rechte lijnen tekenen dan kromme. Maar van die rechte lijnen naar de kromme, dat is ook weer makkelijker. Als je zag met de cirkel. En dat gebruik je dan ook als je een schets maakt. 

In de video hierna laat ik je dat precies zien. De video is realtime zodat je het goed kan volgen:

 

Kijken versus weten

Nog 1 experiment en dat laat zien hoe snel iemand tekent wat hij of zij denkt. Vraag aan iemand die absoluut niet kan tekenen, om een oog te tekenen. 10 tegen 1 dat je iets te zien krijgt wat op 2 halve maantjes lijkt met een cirkeltje erin. Vanaf je kindertijd is dat vastgezet, onbewust.

Je denkt er niet zo erg over na maar kennelijk sleep je dat onwillekeurig mee als je gaat tekenen. Als beginner. Als je twijfelt hierover: teken een boom uit je hoofd, neem daar ook 10 minuten voor en pak dan een foto van een willekeurige boom. En maak een lijst van de details die je niet hebt getetekend.

De ‘grijze mist’

Contrast is nog een struikelblok in het begin. Vooral omdat je dan net een mooie geslaagde tekening hebt en je denk dan: ‘Nou, als ik nu verder ga met de toonwaarden dan verpruts ik het misschien.’ Er is een makkelijke manier om eerst te zorgen dat je een referentie hebt. Maak met de potloden die je hebt een rijtje grijze vlakken.

Gewoon 7 vierkantjes van 4 x 4 cm en dan begin je met B en eindig je bijvoorbeeld met 7B of houtskool. Dat houd je boven de verschillende toonwaarden van je voorbeeld foto en dan heb je een indicatie voor welk potlood bij welke schaduw hoort. Wat contrast doet zie wanneer je de 2 foto´s hierna bekijkt.

Klaar om de sprong te wagen?

Ben je klaar met de algemene tips en wil je echt de diepte in? Wil je ontdekken hoe je als beginner direct een portret maakt dat ‘leeft’?

Ik heb een speciale route voor je uitgezet: De 10km Startlijn. Hier neem ik je bij de hand en maken we van jouw eerste krabbels een fundament voor de rest van je kunstzinnige leven. 

Mijn geheim: Waarom ik stopte met YouTube-tutorials

Toen ik in 2013 zelf begon, deed ik wat iedereen doet: ik bekeek honderden uren aan YouTube-video’s. Ik kocht elk potlood dat werd aangeraden. Maar mijn portretten bleven ‘vlak’ en grijs. Het was pas toen ik stopte met het kopiëren van trucjes en begon met het begrijpen van de 7 fundamentele technieken, dat mijn werk ineens begon te ‘leven’.

In mijn atelier vind je geen dure gadgets, maar wel:

• Een koffiemolen (om mijn eigen houtskoolpoeder te maken).
• Make-up kwasten (voor de zachtste schaduwovergangen).
• Wattenstaafjes en schuurplankjes.

Dit klinkt misschien onlogisch voor een beginner, maar het is precies wat je nodig hebt om die 3D-illusie te creëren waar je naar op zoek bent.

Ik heb mijn hele proces, inclusief mijn onconventionele materialenlijst, gebundeld in een handige gids voor beginners. Geen dik boekwerk, maar een praktisch stappenplan in pdf formaat, dat je direct naast je tekentafel kunt leggen.