Hoe maak je een schets
Stel dat je de woonkamer gaat veranderen, nieuw design, mooie nieuwe spullen, want ja, je mag jezelf ook wel een keer verwennen toch.
Dat begint dan met een hoop gerommel.
Verschuiven, weghalen van spullen, nog eens verschuiven, behang eraf, kast weg, behangtafel erbij, weer verschuiven want dat behang moet erop, even uitpuffen bak koffie, meer rommel op de grond en zo nog veel meer.
Schetsen is:
Kijken, vergelijken en schuiven
En dat is schetsen, het is een proces dat niet altijd gelijk logisch is, of waar de lijnen gelijk op precies de goede plek staan. Wil je echt leren tekenen dan is dit waarin jezelf kun onderdompelen, die ‘verbouwing’ van de woonkamer maar dan de kamer in je hoofd.
Verander de benadering
Begin met weten dat de eerste lijnen niet gelijk op de juiste plek hoeven. Dat is niet erg want wat ik je ga laten zien is dat je vanaf die verkeerde lijnen toch toch een mooi portret maakt.
Waar het echt om gaat is dat je gaat tekenen, tekenen wat je ziet.
Hulpmiddelen helpen, als je kunt tekenen
Rasters, scaledividers, en wat al niet meer, methoden Loomis, methode x, noem maar op.
Het veel gedoe. En gaan voorbij aan het feit dat elk gezicht uniek is. Je hebt uiteindelijk alleen echt wat aan tekenen wat je ziet.
Wat is nu de eerste streep die je dan zet voor een schets?
Mijn favoriet: start bij de ogen met de streep waarop de ogen komen.
- De Chaotische Start (Intuïtie): Begin met een heel expressieve schets. De eerste lijn is de streep waarboven de ogen komen. Geen zorgen over de rest. Ga tekenen. Dit is het moment om je intuïtie de vrije loop te geven.
- De Correctie (Techniek): Vanuit die lijnen bouw je in deze fase aan het realisme. Gebruik je kennis van anatomie, perspectief en toonwaarden om te gaan naar de juiste verhoudingen. De lijnen die je tekende en die vast niet allemaal gelijk goed zijn gebruik je nu als referentie.
- Dan Expressie: Nu focus je meer op details. Zoek naar accenten die de sfeer of gemoedstoestand van de persoon laten zien.
Dan de volgende video: daar zie je hoe begint bij de ogen en zo uitbouwt door steeds te vergelijken en schuiven met lijnen. Het gaat in een schets niet gelijk om de teken kwaliteit. Als je een schets als fundament zet hem dan gewoon over met een lightpad op het goede tekenpapier. Dat scheelt gummen.
En soms, dat kan beter bij dikker papier als 360 grams acryl, teken ik gelijk op goed papier, onderaan bij de afbeeldingen, maar dan wel met een B potlood zodat je later niks meer van die lijnen ziet.
De enige weg naar jouw stijl
Schetsen maakt ook een einde aan de mythe van ‘formules’ en ´methoden.´ Stijl, kunst en expressie kun je niet gieten in een formule. Je hebt wel concepten. Die voortkomen uit jouw unieke manier van werken. Van denken. Of van creativiteit.
Maar wanneer je daar een kader omheen plaatst, een methode kader bijvoorbeeld, dan sluit je de boel weer af. Verspil geen tijd aan formules. Focus op tekentechnieken, kijken en welke materiaal het best bij jouw creative expressie past. En stel vooral deze vraag: ‘Helpt wat ik nu doe echt bij het maken van betere tekeningen?’ Zo niet, ga dan tekenen. Want dat is de enige echte ‘methode’, tekenen is een doe verhaal. En neem er de tijd voor. Het is geen sprint. Maar een 10 kilometer loop.
“Portretten tekenen? Ik keek er jarenlang tegenop..”
Tot ik ontdekte dat een goed portret niet begint bij je hand, maar bij hoe je kijkt. Mijn fascinatie voor beeld en compositie begon op de Fotovakschool maar pas in 2013 viel alles op z’n plek toen ik gezichten wilde vangen op papier.
Mijn doel met Portretpassie: een verslag van alles wat ik ontdekte en leerde. Zodat er naslagwerk met enkel praktijk ervaring ontstond. Geen theoretisch gezever. En nu kan jij ook zien dat portrettekenen geen frustrerende strijd hoeft te zijn, maar eerder een prachtige ontdekkingstocht naar karakter en emotie.
Paul Bakker, portrettekenaar en auteur