De Eerste Mars: Voor de Groene Rekruten
De angst voor het maagdelijke wit
Daar sta je dan. Voor je ligt een vel papier, zo wit en ongeschonden als een vers gevallen sneeuwveld. In je hand klem je een potlood. Je hart bonst, je hand trilt. Waarom? Logisch, je denkt: als ik het maar niet verpest,’ nog voor er echt iets op papier staat.
Nou, beste, rekruut. De grootste fout die je kunt maken, is denken dat je ’talent’ nodig hebt om dit veld te betreden. Talent is een leugen van de klerken. marketingtaal. Wat je nodig hebt is een scherpe blik, een vaste hand en de bereidheid om duizend keer te missen voordat je de roos raakt.
De Uitrusting: Je wapens kiezen
Begin niet met de glimmende uitrusting van een koning. Je hebt geen kist vol gouden potloden nodig. Een krijger heeft genoeg aan een simpel stuk grafiet en een vel papier dat niet scheurt bij de eerste tegenslag.
- Het Potlood: Pak een HB of een 2B. Het is je werkpaard. Leer hoe het voelt in je hand. Knijp er niet in alsof je een vijand wurgt; laat het dansen over het papier.
- Het Papier: Ik heb het al eerder gezegd: neem geen flinterdun printpapier. Dat is voor kantoorklerken. Zoek een ondergrond die weerstand biedt: 160 grams tekenpapier of nog mooier 360 grams acryl.
De Eerste Les: Leer de Vijand te Zien
De meeste mensen zijn blind. Ze kijken naar een gezicht en ze zien wat ze denken te zien: een oog, een neus, een mond. Dat zijn slechts woorden. Op het slagveld heb je niets aan woorden.
Het begint met leren kijken naar de vormen van de schaduw. Zie het gezicht niet als een verzameling onderdelen, maar als een landschap van heuvels en dalen waar de zon overheen strijkt.
- Kijk naar de donkere vlek onder de wenkbrauw. Teken niet het oog, maar de schaduw die het oog verbergt.
- Zoek de lijn van de kaak, niet omdat je weet dat er een kaak zit, maar omdat je ziet waar het licht ophoudt en het duister begint.
De Schildmuur van de Basis
Verlies je niet in de details. Een beginnende krijger die zich druk maakt over de versiering op zijn helm terwijl hij zijn schild niet kan ophouden, is een dode krijger.
- Geduld: Je eerste portret zal niet lijken. Misschien je tiende ook niet. Dat is de prijs die je betaalt. Accepteer de modder.
- Licht en Donker: Dit is je enige echte strijd. Waar valt het licht? Waar kruipt de schaduw weg? Als je dat begrijpt, heb je de helft van de oorlog al gewonnen.
- De Hulplijn: Gebruik ze, maar vertrouw er niet blind op. Ze zijn als de houten palen van een kampement; ze geven je steun, maar je moet er zelf een burcht van maken.
De Eerste Snee
Zet die eerste lijn. Doe het nu. Het hoeft niet perfect te zijn. Het hoeft alleen maar te bestaan. De angst verdwijnt pas als het grafiet het papier raakt.
Je zult vloeken. Je zult je gum gebruiken tot het papier dun wordt. Je zult denken dat je het nooit zult leren. Maar elke keer dat je je potlood oppakt, word je sterker. Elke lijn die je verkeerd zet, leert je waar de volgende moet komen.
Schuif je angst opzij, rekruut. Pak je grafiet. De expeditie wacht niet op degenen die blijven twijfelen aan de kant.
Vandaag tekenen we niet voor de glorie. Vandaag tekenen we om te overleven.
Kijken versus weten
Een experiment dat laat zien hoe snel iemand tekent wat hij of zij denkt. Vraag aan iemand die absoluut niet kan tekenen, om een oog te tekenen. 10 tegen 1 dat je iets te zien krijgt wat op 2 halve maantjes lijkt met een cirkeltje erin. Vanaf je kindertijd is dat vastgezet, onbewust.
Je denkt er niet zo erg over na maar kennelijk sleep je dat onwillekeurig mee als je gaat tekenen. Als beginner. Als je twijfelt hierover: teken een boom uit je hoofd, neem daar ook 10 minuten voor en pak dan een foto van een willekeurige boom. En maak een lijst van de details die je niet hebt getekend.
Klaar om de sprong te wagen?
Ben je klaar voor het vervolg? Wil je ontdekken hoe je een portret maakt dat met karakter en emotie?
Ik heb een speciale route voor je uitgezet op de website: De 10km expeditie. Hier neem ik je mee en maken we van jouw eerste krabbels een fundament voor alles wat nog komt in jouw kunstzinnige leven.
“Portretten tekenen? Ik keek er jarenlang tegenop..”
Tot ik ontdekte dat een goed portret niet begint bij je hand, maar bij hoe je kijkt. Mijn fascinatie voor beeld en compositie begon op de Fotovakschool en tijdens mijn studie Communicatie, maar pas in 2013 viel alles op z’n plek toen ik gezichten begon te vangen op papier.
Inmiddels schreef ik 3 ‘echte’ en 2 digitale boeken over het vak en hielp ik vele cursisten met het programma Net Echt. Mijn doel is simpel: jou laten zien dat een portret geen frustrerende strijd hoeft te zijn, maar een prachtige ontdekkingstocht naar karakter en emotie.
Paul Bakker, portrettekenaar
Ontdek de 7 technieken waarmee ik mijn portretten in 8 maanden transformeerden van ‘platte schets’ naar ‘levend kunstwerk’?
Ik heb mijn hele proces, inclusief mijn onconventionele materialenlijst, gebundeld in een handige gids voor beginners. Geen dik boekwerk, maar een praktisch stappenplan in pdf formaat, dat je direct naast je tekentafel kunt leggen. Met een oplossing voor ‘monsters onder bed.’